Proglašenje Vojvodine bilo je izraz težnje tamošnjih Srba za teritorijalnom autonomijom, u sklopu revolucionarnih događanja 1848, i to najviše kao izraz odbrane Srba od vladajućih naroda Habzburške države

Šta je nama Vojvodina? A šta je bila pre skoro 170 godina? Je li „Srpska Vojvodina“ zenica u oku srpstva, ili treba da bude posebna? Šta bi o tome i o “autonomašima” mislili poslanici Majske skupštine?

Skupština se sastala 1. i 3. maja 1848. u Sremskim Karlovcima i postavila je zahteve koji su postali temelj za dalja politička nastojanja Srba u Ugarskoj. Rajačiću je „vraćeno“ dostojanstvo patrijarha koje je nosio Arsenije Čarnojević, Đorđe Stratimirović je izabran za vožda, a pukovnik Stevan Šupljikac je (u odsustvu) izabran za vojvodu, što je i bilo srpsko pravo po Leopoldovim privilegijama. Izjavljeno je prijateljstvo sa Rumunima i predložen dogovor oko sporova. Imenovana je delegacija za sveslovenski kongres u Zlatnom Pragu. Tvorci Vojvodine sastavnim delom njene teritorije smatrali su i delove Vojne granice u Sremu, Bačkoj i Banatu.

Proglašenje Vojvodine bilo je izraz težnje tamošnjih Srba za teritorijalnom autonomijom, u sklopu revolucionarnih događanja 1848, i to najviše kao izraz odbrane Srba od vladajućih naroda Habzburške države, pre svega mađarskog nacionalizma, čija je revolucionarna elita sa Košutom na čelu ispoljavala nepomirljivost prema manjinskim zajednicama. Srpsko Vojvodstvo proglašeno je u zdanju varoškog Magistrata.

Palata karlovačkog Magistrata, izgrađena, u ovom obliku, 1811. godine, i danas je upravno središte opštine Sremski Karlovci. Austrijska i ugarska vlada proglasile su odluke Majske skupštine nezakonitim, ali je austrijski ustav od 4. marta 1849. potvrdio osnivanje Srpske Vojvodine i Tamiškog Banata, u koje su uključeni Bodroška, Torontalska, Tamiška i Krašovska županija i Rumski i Iločki okrug Sremske županije. Vojvodina je dobila status posebne upravne teritorije, a austrijski car je poneo i titulu srpskog velikog vojvode.

Velikoj Majskoj skupštini, 13. maja, prisustvovalo je desetak hiljada ljudi. Odgovor Pešte na „Racku bunu“, taj i niz događaja do sredine 1849. godine usledio je ubrzo, i revolucionarna Košutova vlada u Pešti naređuje zapovedniku Petrovaradinske tvrđave generalu Beli Hrabovskom da napadne Sremske Karlovce. Mađarske invazione trupe doživele su tada poraz, ali je Novi Sad strahovito stradao.

Srpska vojska je bila sastavljena ogromnom većinom od graničara, a znatna pomoć pristigla je i iz Kneževine Srbije u vidu dobrovoljačkih četa pod komandom vojvode Stevana Knićanina. Košutova buna konačno je ugušena sredinom 1849. godine, kada dolazi i do prekida ratnih dejstava porazom Mađara.

Carskim patentom od 18. novembra 1849. osnovano je Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat, u čiji sastav su ušli Bačka, Banat i Rumski i Iločki srez Sremske županije. Zapadni deo Srema sa Vukovarom bio je izuzet. Administrativno središte bio je Temišvar.

 

 

Nedeljnik

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here